|
Rok liturgiczny to wspomnienie zbawczego misterium Jezusa Chrystusa w ciągu jednego roku kalendarzowego, rozpoczyna się w pierwszą niedzielę Adwentu, która przypada między 27 listopada a 3 grudnia. W trakcie jednego roku przekazywana jest cała historia zbawienia, opisana na kartach Biblii. Kolejno odsłaniane jest całe Misterium Chrystusa: oczekiwanie, zwiastowanie, nadejście, działalność, śmierć, zmartwychwstanie.
Rok kościelny nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym. Chociaż bowiem liczy prawie tyle samo dni i tygodni (52), to jednak rozpoczyna się pierwszą niedzielą Adwentu (koniec listopada lub początek grudnia), a kończy się ostatnią niedzielą uroczystości Chrystusa Króla. Ma on własną strukturę, podziały i święta.
Rok liturgiczny opiera się na zwartej organizacji dni i tygodni. Tworzy on cykl powtarzający się niemal identycznie. W trakcie jednego roku przekazywana jest cała historia zbawienia, opisana na kartach Biblii. Kolejno odsłaniane jest całe Misterium Chrystusa: oczekiwanie, zwiastowanie, nadejście, działalność, śmierć, zmartwychwstanie.
Znaczenie roku liturgicznego
Dzieło wykonane przez Chrystusa na Ziemi Kościół wspomina i świętuje w ciągu roku, koncentrując się na jego poszczególnych elementach, m. in.: Narodzeniu i Zmartwychwstaniu Chrystusa, Zesłaniu Ducha Świętego oraz oczekiwaniu na powtórne przyjście Pana na końcu świata. W ten sposób, obchodząc wszystkie ważne wydarzenia, które doprowadziły do naszego zbawienia, mamy możliwość lepiej je poznać i zrozumieć. Konsekwencje wynikające z tego, czego dokonał Jezus, są ponadczasowe, rozciągają się na wszystkich ludzi, którzy żyli, żyją lub będą żyć. My, każdorazowo uczestnicząc w liturgicznych obchodach poszczególnych wydarzeń z życia Jezusa, nie tylko wspominamy je, ale w tajemniczy sposób stajemy się ich uczestnikami i poprzez to w jeszcze większym stopniu, możemy korzystać z owoców, jakie z tych czynów wynikają. Możliwość ponadczasowego uczestnictwa w wydarzeniach sprzed dwóch tysięcy lat dzięki Liturgii, jest darem wszechmocnego Boga.
Ponadto w ciągu roku wspominamy Świętych (wśród nich szczególne miejsce zajmuje Najświętsza Maryja Panna), którzy dzięki łasce Pana osiągnęli już życie wieczne i w niebie wstawiają się za nami u Boga. Kościół przedstawiając Świętych wiernym, pokazuje, jak różne drogi życia prowadzą do Jezusa. Zachęca nas też do pójścia za ich przykładem .
Poszczególne okresy Roku Liturgicznego służą rozwojowi duchowemu wiernych. Każdy okres ma odpowiednie dla siebie nabożeństwa i zwyczaje. Unika się w ten sposób monotonii i pozwala cieszyć się różnorodnością.
Roku liturgiczny – trochę historii
Ustalenie ostatecznej formy roku kościelnego trwało wieki. Głównym czynnikiem kształtującym rok liturgiczny była historia Zbawienia – dzieło Jezusa traktowane jako wypełnienie zapowiedzi starotestamentowej. Kościół musiał wyjść naprzeciw potrzebom człowieka. Nie bez znaczenia była tu naturalna, ludzka potrzeba świętowania. Duży wpływ wywarły także zmiany, jakim podlegał Kościół rozwijając się w nowych środowiskach kulturowych oraz pobożność ludzi wierzących, wyrażająca się w cyklicznie powtarzanych kultach i zwyczajach. Należy także przypomnieć, że rok liturgiczny powstawał w oparciu o żydowski kalendarz lunarno-solarny uwzględniający przede wszystkim fazy księżyca i obieg Ziemi wokół Słońca. Od IV wieku rozpoczęło się „porządkowanie” misterium paschalnego przez przypisanie poszczególnych misteriów do określonego dnia, natomiast reformę roku liturgicznego i kalendarza przyniósł Sobór Watykański II, który „sercem roku liturgicznego” uczynił wydarzenia śmierci, zmartwychwstania i wniebowstąpienia Chrystusa oraz podkreślił znaczenie niedzieli jako pierwszego dnia świątecznego.
Nazwa
Nazwy „Rok liturgiczny”, prawdopodobnie, po raz pierwszy użył Gueranger (XIX w.), po nim R. J. Pascher, Pius XII w encyklice Mediator Dei (1947 r.) oraz Kalendarz liturgiczny. Innymi spotykanymi nazwami są, np.:
- Rok chrześcijański, Rok kościelny, Rok Pański, Rok duchowy, Rok zbawienia.
Okresy liturgiczne
Rok liturgiczny podzielony jest na okresy liturgiczne. Kolejno następują po sobie:
- Adwent
- Okres Bożego Narodzenia
- Okres zwykły (a dokładnie rzecz biorąc jego pierwsza część, trwająca ok. 8 tygodni)
- Wielki Post Triduum Paschalne
- Okres Wielkanocny
- Okres Zwykły (jego druga część)
|