 Przez pierwsze trzy wieki chrześcijanie nie wznosili specjalnych budowli przeznaczonych do sprawowania liturgii. Posłuszni słowom Chrystusa, że prawdziwy kult oddawany Bogu dokonuje się „w duchu i prawdzie”, nie potrzebowali świątyń, ołtarzy i ofiar. Dla nich Chrystus był jednocześnie świątynią, ołtarzem i ofiarą. Jednak po czasach prześladowań, w pierwszych latach wolności, zaczęto wznosić pierwsze budowle przeznaczone do potrzeb chrześcijańskiego kultu. Jedną z pierwszych takich budowli była bazylika wybudowana ku czci Zbawiciela.
Wiele osób sądzi, że najważniejszym kościołem papieskim jest bazylika św. Piotra na Watykanie. To jednak nieprawda. Bazylika świętego Jana na Laterania odegrała doniosłą rolę w historii chrześcijaństwa i dlatego Kościół obchodzi specjalny dzień, przypominający moment jej poświęcenia. Bazylika ta jest jedną z czterech Bazylik Większych Rzymu.
Cesarz Konstantyn Wielki ofiarował biskupowi Rzymu starożytny pałac Lateranów i wybudował przy nim bazylikę, zwaną później, od mieszczącego się w pobliżu pałacu, Laterańską. Bazylika wzniesiona między rokiem 313 a 319, została poświęcona przez papieża Sylwestra 9 listopada 324 roku. Stała się ona własnością i kościołem papieży, jako biskupów Rzymu.
W Bazylice Laterańskiej skupiało się przez wieki życie Kościoła, była ona świadkiem pięciu soborów powszechnych (I - 1123 r.; II - 1139 r.; III - 1179 r.; IV - 1215 r.; V - l. 1512 - 1517). Tu rezydowali papieże - biskupi Rzymu przez tysiąc lat, wciągu kilku wieków panowało tu 161 papieży, od czasów cesarza Konstantyna do niewoli awiniońskiej (1309-1377). Bazylika Większa na Lateranie jest kościołem katedralnym papieża. Na jej frontonie widnieje napis: Omnium Urbis et Orbis Ecclesiarum Mater et Caput - Matka i Głowa wszystkich kościołów miasta i świata, wskazując, że jako kościół papieski, Bazylika jest także pierwszym spośród innych kościołów. Rzeczywiście do czasów niewoli awiniońskiej był to najważniejszy kościół w chrześcijańskim świecie.
Dla pozostałych trzech bazylik rzymskich obchodzimy jedynie wspomnienie (na przykład dla bazylik św. Piotra i św. Pawła - 16 listopada). Dzisiejszy obchód ma jednak rangę święta, a więc taką, jaka przysługuje parafianom każdej świątyni na świecie w dniu rocznicy jej poświęcenia. Bazylika laterańska, jako katedra papieża, jest parafią nas wszystkich, dlatego jako cały Kościół obchodzimy dziś święto.
W początkowej fazie rocznicę poświęcenia Bazyliki obchodzono tylko w Rzymie. Potem, za sprawą augustyniańskich mnichów, święto zaczęto obchodzić także w innych miejscach. Na stałe do kalendarza liturgicznego wchodzi za sprawą papieża Piusa V, który kazał umieścić je w swoim mszale wydanym w 1570 roku. W nowym kalendarzu rzymskim zmieniono dotychczasową nazwę święta „Dedykacja arcybazyliki Najświętszego Zbawiciela” na „Rocznicę Dedykacji Bazyliki Laterańskiej”.
Teksty liturgiczne kierują naszą uwagę na jeszcze jedną ważną tajemnicę. Kościół chce dziś wyrazić swoją wielką wdzięczność za wszystkie świątynie, jakie zostały przez jego wiernych i dla jego wiernych wystawione. Każdy kościół to Dom Boży w pełnym tego słowa znaczeniu.
"Czyż nie wiecie, żeście świątynią Boga i że Duch Boży mieszka w was? Jeśli ktoś zniszczy świątynię Boga, tego zniszczy Bóg, świątynia Boga jest święta, a wy nią jesteście" (1 Kor 3, 16-17).
"Czyż nie wiecie, że ciało wasze jest świątynią Ducha Świętego, który w was jest, a którego macie od Boga, i że już nie należycie do samych siebie? Za [wielką] bowiem cenę zostaliście nabyci. Chwalcie więc Boga w waszym ciele!" (1 Kor 6, 19-20).
Kościół zwraca nam uwagę, że wszyscy jesteśmy żywym domem Bożym. Podobnie jak z poszczególnych kamieni czy cegieł składa się budowla gmachu kościoła, tak i z wiernych składa się Chrystusowy Kościół.
Bazylika laterańska była pierwszą na świecie katolicką świątynią, w sposób uroczysty dedykowaną Panu Bogu. Wcześniej świątynie chrześcijańskie były przekształconymi dla celów kultu Chrystusa świątyniami pogańskimi.
W to święto stajemy wobec tajemnicy Kościoła, którego fundamentem jest Jezus Chrystus, a opoką - Piotr. Przypominamy sobie o mocnej więzi Kościołów lokalnych ze Stolicą Apostolską.
|
Duchowość 
