Dnia 8 grudnia, czyli dziewięć miesięcy przed świętem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, Kościół przeżywa uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny.

    Uroczystość ta ma swoje źródło w XI wieku, kiedy to pielgrzymi przenieśli praktykę obchodzenie „Conceptio Annae" z Jerozolimy do Anglii i zmienili nazwę na „Conceptio Mariae". Podstawy teologiczne temu początkowo świętu liturgicznemu nadał Eadmer w „Tractatus de Conceptione S. Mariae". On także przyczynił się do ustalenia ostatecznej jego daty.

     Treścią ówczesnego święta, a dziś uroczystości przeżywanej w Kościele 8 grudnia jest prawda, że Maryja od pierwszej chwili swojego zaistnienia w łonie matki, dzięki specjalnemu przywilejowi łaski otrzymanej od Boga wszechmogącego, ze względu na zasługi Jezusa Chrystusa, Odkupiciela rodzaju ludzkiego, została zachowana wolną od wszelkiej zmazy grzechu pierworodnego.

    Nie ma w Piśmie Świętym tekstów bezpośrednio opisujących tę prawdę. Do głównych tekstów, które mówią o tym w sposób pośredni zalicza się Protoewangelię i zapowiedź odkupienia dokonanego przez Mesjasza (Rdz 3 14-15) oraz scenę zwiastowania ze słowami Archanioła „Pełna łaski" (Łk 1, 26-38).

     Po Anglii święto to dotarło do Normandii, następnie do Paryża. We Francji natrafiło na sprzeciw Św. Bernarda z Clairvaux, który twierdził, że wszyscy ludzie, nie wyłączając Maryi, muszą zostać odkupieni z grzechu pierworodnego. Mimo to święto i jego treść spotykały się z coraz szerszym przyjęciem.

     Franciszkanie świętowali je od 1263 roku również w Rzymie, zaś wywodzący się z zakonu franciszkańskiego papież Sykstus IV zatwierdził święto w roku 1477 dla diecezji rzymskiej. Papież Klemens XI rozszerzył ten obchód na cały Kościół.

    Umocnienie świętowania Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny przyniosło zdogmatyzowanie tej prawdy przez papieża Piusa IX na mocy bulli „Ineffabilis Deus" ogłoszonej dnia 8 grudnia 1854 roku.

    W roku 1863 uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny otrzymała własne teksty mszalne i brewiarzowe opracowane na podstawie tekstów Leonarda Nogaroliego.

    Obecny Mszał Rzymski Pawła VI posiada formularz wywodzący się również od tego teologa. Teksty liturgiczne wzbogacono jedynie o nowe czytanie, nowy śpiew międzylekcyjny oraz własną prefację.

    Uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny ma znaczny wpływ na duchowość człowieka, czyli w pewnym sensie na styl jego życia.

    Przede wszystkim uroczystość ta odsłania tajemnicę Trójjedynego Boga, który bezinteresownie udziela się człowiekowi i pragnie odbudować pierwotną relację z nim. W świetle udzielania się Boga odkrywa się darmowy charakter życia ludzkiego. To inspiruje człowieka do wzrastania w przyjaźni z Bogiem.

    Przyjaźń z Bogiem jest możliwa z kolei poprzez zatroskanie człowieka o niepokalaność swojego serca, czyli bycie w obecności Boga w duchu wiary i miłości. Jest to nic innego, jak po prostu kontemplacja Jego oblicza.

     Doświadczenie bycia obdarowanym i pogłębienie więzi miłości z Bogiem kieruje człowieka w sferę solidarności międzyludzkiej. Misterium Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny inspiruje do więzi z miłosiernym Bogiem, za czym idzie pragnienie niesienia pomocy drugiemu człowiekowi w rozmaitych jego potrzebach, co określa się mianem świadczenia mu miłosierdzia.